Castel Bragher

Stoi na wysokości 640 metrów na skale w bocznej dolince między Taio a Coredo, otoczony lasami, a od zachodu wąwozem potoku rio Sette Fontane, głębokim na trzydzieści cztery metry, który służy mu za naturalną fosę. Nazwa pochodzi od Bragheria, z jednej z linii Coredo, który otrzymał te dobra w lenno od biskupa Egnona w 1270 roku; zamek pojawia się w 1275 roku jako castrum Brageri, a na początku był wieżą obserwacyjną z murem obronnym.

Thunowie przybywają w 1286 roku, przez małżeństwo, a w latach 1321-1322 Belvesino di Thun wykupił udziały dwóch linii Coredo, które tu mieszkały: Bragher należy do nich od tamtej pory, od siedmiu wieków. W 1336 roku Arsio próbowali zdobyć go niespodziewanym atakiem i ponieśli porażkę; w 1525 roku próbowali tego zbuntowani chłopi i odeszli z pustymi rękami. W XIV wieku był ośrodkiem władzy: panowie z Bragher mianowali przywódców wspólnot Coredo, Priò, Smarano, Sfruz, Taio i Tres, a od 1492 roku mieli jurysdykcję nad Val di Rabbi. W 1596 roku dobra Thunów zostały podzielone między linie Ton, Caldes i Bragher, a Giorgio Sigismondo Thun odnowił i rozbudował zamek.

Wokół dziedzińca przez wieki skupiły się budynki z różnych epok, a efektem jest zespół zarazem rustykalny i pański, o rysach północnych i włoskich, który Aldo Gorfer nazwał najbardziej charakterystycznym zamkiem łuku alpejskiego: czerwono-białe okiennice w barwach Thunów, dwie okrągłe wieże z XVII wieku, renesansowa loggia, studnia ze świętym Krzysztofem i Torre della Pece za krytym drewnianym mostem nad wąwozem, którą w razie oblężenia można było zawalić. Kaplica San Celestino, konsekrowana w 1452 roku, ma cykl fresków z 1461 roku o Męce Pańskiej, przypisywany malarzowi z Bressanone. Wewnątrz jest siedemdziesiąt pomieszczeń, obrazy zgromadzone po renowacji w XIX wieku oraz biblioteka, w której przechowywane jest najważniejsze prywatne archiwum Trentino.

Zamek podupadł w epoce napoleońskiej, a od 1857 roku został odnowiony przez hrabiego Francesco Thun-Hohenstein; pod koniec XIX wieku w jego zabudowaniach gospodarczych była przędzalnia, a mieszkało tam kilkanaście rodzin. W latach sześćdziesiątych XX wieku fosa, zasypana dwa wieki wcześniej, została ponownie otwarta i przerzucono przez nią kamienny most. Nadal należy do Thunów i nie jest udostępniony do zwiedzania: widzisz go z drogi i już robi dobre wrażenie.