Castel Belasi

Stoi na łagodnym wzgórzu w Segonzone, części gminy Campodenno, wśród lasów i sadów. Ma wieżę główną na planie pięciokąta, wysoki mur obronny z dwiema wystawkami nad wejściami, a od południa dwa niższe mury połączone rawelinem przy alei dojazdowej. Dawniej sądzono, że istnieje od XII wieku, a rodzina Belasi miała być wasalem rodu Appiano; według najnowszych badań pochodzi z drugiej połowy XIII wieku, kazali go zbudować hrabiowie Tyrolu, aby strzec wejścia do Val di Non, które zajęli w wojnie z biskupami Trydentu, i powierzyli go swojemu kapitanowi Ulrichowi di Ragogna. Belasi byłoby po prostu nazwą wzgórza.

W lutym 1368 roku kupił go Corrado, zwany Khuen, z Termeno, a rodzina przyjęła od niego nazwę: Khuen-Belasi, w XV i XVI wieku jeden z najbogatszych i najpotężniejszych rodów regionu, z biskupami, politykami i dowódcami wojskowymi oraz z gałęziami sięgającymi Wiednia, Salzburga i Chorwacji. Przekształcili warownię w twierdzę surową na zewnątrz i elegancką w środku. Padła dwa razy: w latach 1415-1420 przetrzymywali ją rywale, Spaur, a w 1525 roku chłopi z Wojny Chłopskiej złupili jej spichlerze. Rodziny z Lover, Segonzone, Campodenno i Dercolo płaciły tu dziesięciny, a wokół zamku wyrosło gospodarstwo z polami, winnicami, łąkami i lasami.

Najstarsze freski, odkryte podczas renowacji w korytarzu na pierwszym piętrze, pochodzą z XV wieku: turniej, herby, klejnoty hełmowe, muzykanci. Z XVI wieku pochodzą Sala muzyki i owoców, Sąd Parysa przypisywany Bartlmä Dill Riemenschneider oraz Sala Metamorfoz, ze scenami z Owidiusza; na fasadzie pałacu centralnego znajduje się wielki herb rodzinny pod herbem arcyksięcia Ferdynanda II, z lat sześćdziesiątych XVI wieku. Kaplica San Martino na zachodnim dziedzińcu jest połączona oknem z pokojem na pierwszym piętrze, aby hrabiowie mogli uczestniczyć w nabożeństwach także w chorobie.

Jako hrabiowie Świętego Cesarstwa Rzymskiego w XVIII wieku Khuenowie ozdobili zamek stiukami i piecami z majoliki; w XIX wieku, po utracie przywilejów, zostawili go jako rezydencję letnią, wrócili w nim zamieszkać między dwiema wojnami, a w latach pięćdziesiątych opuścili go na zawsze, pozbawionego wyposażenia. W 2000 roku gmina Campodenno kupiła całość, razem z kościółkiem Santi Filippo e Giacomo, powstrzymała osuwanie się wzgórza i odnowiła zespół: od 2019 roku jest otwarty dla zwiedzających, a w ciepłej porze roku gości wystawy, od 2023 roku jest zaś Centro d'Arte Contemporanea per il Pensiero Ecologico, kierowanym przez Stefano Cagola, które współpracuje z MUSE.