Castello di Castelfondo

Stoi na zalesionym wzgórzu przy wjeździe do Castelfondo, nad miejscem, w którym rio Robiola wpada do potoku Novella. Był siedzibą okręgu sądowego obejmującego znaczną część górnej Val di Non: Melango, czyli dzisiejsze Castelfondo, Raina, Dovena, Brez, Arsio, Traversara, dolina Senale, Ruffrè, Don, Amblar, dolina San Romedio i Tavon.

W drugiej połowie XIII wieku właściciel Godescalco di Cagnò sprzedał go Mainardowi II z Tyrolu-Gorycji, który uczynił z niego przyczółek do przejęcia kontroli nad Val di Non: zamek, który zmienił historię doliny, a nie tylko własną. Na początku XIV wieku należał do Henryka III z Rottenburga, w 1412 roku wrócił do hrabiów Tyrolu, którzy osadzali w nim kapitanów, w połowie XV wieku należał do Bernarda Fuchsa von Fuchsberg, a w 1471 roku przeszedł w ręce Thunów, na zawsze. W 1492 roku Simone Thun kazał zbudować na dziedzińcu portyk o czterech arkadach, według projektu mistrza murarskiego Lorenza z Val d'Intelvi.

W 1525 roku oblegli go chłopi z wojny chłopskiej. Dwa pożary, w 1670 i 1738 roku, zniszczyły także część archiwum rodzinnego; potem mieszkająca tu gałąź Thunów przeniosła się do Czech, a zamek popadł w ruinę. W XIX wieku objęła go gałąź z Castel Bragher, a Guidobaldo Thun, urodzony w 1808 roku, i jego syn Galeazzo, zmarły w 1931 roku, przywrócili mu dawny wygląd. Wokół donżonu, najstarszej części, zachowuje kolekcję broni, bibliotekę, archiwum i malowane komnaty: Camera del foro, Stanza del camino, Camera longa, Camera di don Chisciotte, Camera dei vescovi z portretami biskupów z rodu Thun, Salone degli antenati. Jest prywatny i nie można go zwiedzać.

Obok stoi kościół Natività di Maria, wzmiankowany w 1282 roku i odnowiony w 1528 roku, w którym w 1945 roku odsłonięto freski z różnych epok, część z nich sygnowana przez Kaspara Blabmirera, czynnego w 1433 roku. Przy kościele wznosi się wieża Santa Maria, okrągła, z krenelażem, wysoka na około dwadzieścia pięć metrów, z dachem w kształcie stożka: zbudowali ją w latach 1468-1470 mieszkańcy, z rozkazu Zygmunta Habsburga, jako pracę przymusową za karę po próbie buntu.